{"id":1153,"date":"2021-09-23T14:48:39","date_gmt":"2021-09-23T12:48:39","guid":{"rendered":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/?p=1153"},"modified":"2021-09-23T14:48:39","modified_gmt":"2021-09-23T12:48:39","slug":"kompleksowa-pomoc-rodzinie-z-problemem-przemocy","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/?p=1153","title":{"rendered":"Kompleksowa pomoc rodzinie z problemem przemocy"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

PROFILAKTYKA<\/p>\n\n\n\n

Kompleksowa pomoc\nrodzinie z problemem przemocy<\/strong><\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wioletta Klimczak <\/p>\n\n\n\n

Aby efekty dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do przeciwdzia\u0142ania przemocy w rodzinie by\u0142y skuteczne i trwa\u0142e, opr\u00f3cz pomocy skierowanej do os\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105cych przemocy, powinny tak\u017ce obejmowa\u0107 oddzia\u0142ywania adresowane do os\u00f3b, kt\u00f3re j\u0105 stosuj\u0105 oraz dzia\u0142ania edukacyjne i profilaktyczne w tym obszarze, skierowane zar\u00f3wno do os\u00f3b doros\u0142ych, jak i dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Pomoc\npsychologiczna dla kobiet krzywdzonych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pomoc psychologiczna dla kobiet do\u015bwiadczaj\u0105cych\nprzemocy obejmuje bardzo szerok\u0105 gam\u0119 oddzia\u0142ywa\u0144 zmierzaj\u0105cych do niwelowania\nprzykrych i osi\u0105gania po\u017c\u0105danych skutk\u00f3w psychologicznych. Do takich\noddzia\u0142ywa\u0144 zaliczy\u0107 mo\u017cna m.in.: metody interwencyjne, metody edukacyjne i\nporadnictwo, wsparcie emocjonalne i spo\u0142eczne, uczenie zachowa\u0144 na przyk\u0142ad\npoprzez treningi kompetencji spo\u0142ecznych oraz psychoterapi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Pomoc takim osobom zmierza do odbudowania bezpiecze\u0144stwa i poczucia wewn\u0119trznej mocy. Cele pomocy psychologicznej udzielanej kobietom do\u015bwiadczaj\u0105cym przemocy w rodzinie koncentruj\u0105 si\u0119 na kilku aspektach. Podstawowym celem jest uznanie przemocy za fakt, bez obwiniania si\u0119 za ni\u0105 oraz zrozumienie, \u017ce konsekwencje przemocy dotycz\u0105 tak\u017ce innych os\u00f3b w rodzinie (np. dzieci). Pomoc ta zmierza tak\u017ce do zapewnienia bezpiecze\u0144stwa wszystkim osobom w rodzinie. Wa\u017cna jest te\u017c pomoc poszkodowanej kobiecie w dostrzeganiu alternatywnych rozwi\u0105za\u0144 problemu przemocy oraz pomoc w uznaniu wa\u017cno\u015bci swoich uczu\u0107, my\u015bli i wybor\u00f3w. Kolejnym wa\u017cnym celem jest wspieranie w samodzielnym podejmowaniu decyzji oraz d\u0105\u017ceniu do ich realizacji, a tak\u017ce udzielanie wsparcia w przezwyci\u0119\u017ceniu skutk\u00f3w przemocy i ponownym nawi\u0105zaniu wspieraj\u0105cych relacji.<\/p>\n\n\n\n

Pomoc i\nwsparcie dla ca\u0142ej rodziny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pomoc psychologiczna wszystkim osobom z systemu\nrodzinnego, kt\u00f3re dozna\u0142y przemocy, koncentruje si\u0119 przede wszystkim na\nzapewnieniu im bezpiecze\u0144stwa oraz wzmocnieniu sfery ich psychofizycznego i\nspo\u0142ecznego funkcjonowania. Z kolei do realizacji tych cel\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105 dzia\u0142ania:\ninterwencyjne, psychoedukacyjne, psychoterapeutyczne, poradnictwo oraz\nudzielanie r\u00f3\u017cnych form wsparcia w zale\u017cno\u015bci od sytuacji i potrzeb.<\/p>\n\n\n\n

Dzia\u0142ania\ninterwencyjne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do grupy dzia\u0142a\u0144 interwencyjnych zaliczane s\u0105 wszystkie dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do takich zmian w systemie rodzinnym, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na popraw\u0119 bezpiecze\u0144stwa w rodzinie. W Polsce dzia\u0142ania interwencyjne podejmowane s\u0105 przede wszystkim przez Policj\u0119, kurator\u00f3w s\u0105dowych oraz pracownik\u00f3w pomocy spo\u0142ecznej. Je\u017celi w rodzinie s\u0105 dzieci, w dzia\u0142ania te niejednokrotnie w\u0142\u0105czane s\u0105 tak\u017ce inne instytucje, takie jak: szko\u0142a lub s\u0142u\u017cby medyczne (lekarz pierwszego kontaktu, piel\u0119gniarka \u015brodowiskowa).<\/p>\n\n\n\n

Skuteczno\u015b\u0107 pojedynczych dzia\u0142a\u0144 i interwencji\npodejmowanych przez przedstawicieli tych s\u0142u\u017cb zale\u017cy od wielu czynnik\u00f3w.\nWa\u017cnym aspektem jest odpowiednie przygotowanie wszystkich os\u00f3b, kt\u00f3re w swojej\npracy spotykaj\u0105 si\u0119 z problemem przemocy w rodzinie (policjant\u00f3w, kurator\u00f3w,\npracownik\u00f3w socjalnych, asystent\u00f3w rodziny, nauczycieli, lekarzy, piel\u0119gniarek,\ncz\u0142onk\u00f3w grup roboczych i zespo\u0142\u00f3w interdyscyplinarnych). Brak znajomo\u015bci\nmechanizm\u00f3w zachodz\u0105cych w systemie rodzinnym z problemem przemocy, a tak\u017ce\npo\u015bpiech oraz pochopne dzia\u0142ania oparte jedynie na w\u0142asnej percepcji mog\u0105 nie\ntylko utrudni\u0107 lub op\u00f3\u017ani\u0107 uzyskanie pomocy przez osoby jej potrzebuj\u0105ce, ale\nr\u00f3wnie\u017c doprowadzi\u0107 do b\u0142\u0119dnej oceny sytuacji, w wyniku kt\u00f3rej sprawca nie\nponiesie odpowiedzialno\u015bci, a osoba poszkodowana zostanie obwiniona za to, co\nsi\u0119 sta\u0142o, doznaj\u0105c wt\u00f3rnej wiktymizacji.<\/p>\n\n\n\n

Mimo \u017ce dzia\u0142ania interwencyjne nie maj\u0105 charakteru\npomocy psychologicznej, od ich efektywno\u015bci, przebiegu, tempa i jako\u015bci w du\u017cym\nstopniu uzale\u017cniony jest dalszy los ca\u0142ej rodziny. Je\u017celi w trakcie interwencji\n(np. policyjnej) kobieta do\u015bwiadczaj\u0105ca przemocy nie uzyska potrzebnej pomocy,\nponiewa\u017c jej problemy nie zostan\u0105 zauwa\u017cone lub zostan\u0105 zbagatelizowane, mo\u017ce\nj\u0105 to skutecznie zniech\u0119ci\u0107 do dalszych poszukiwa\u0144 i sposob\u00f3w wyj\u015bcia z tej\ntrudnej sytuacji.<\/p>\n\n\n\n

O skuteczno\u015bci dzia\u0142a\u0144 interwencyjnych, opr\u00f3cz niezb\u0119dnej specjalistycznej wiedzy i dobrego przygotowania, decyduje te\u017c aspekt wsp\u00f3\u0142pracy instytucjonalnej. Pomoc rodzinie z problemem przemocy wymaga systemowych dzia\u0142a\u0144 i wypracowywania wsp\u00f3lnych rozwi\u0105za\u0144. Brak skoordynowanego planu post\u0119powania z rodzin\u0105, uwzgl\u0119dniaj\u0105cego jej potrzeby, z pewno\u015bci\u0105 nie przyczyni si\u0119 do rozwi\u0105zania problemu przemocy w rodzinie.<\/p>\n\n\n\n

Skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 podejmowanych na rzecz os\u00f3b pokrzywdzonych przest\u0119pstwem przemocy w rodzinie wymaga od specjalist\u00f3w wiedzy z obszaru psychologii, prawa i zasad dzia\u0142ania pomocy spo\u0142ecznej. Oddzia\u0142ywania psychoedukacyjne wymagaj\u0105 z kolei specjalistycznej, rzetelnej wiedzy na temat samej przemocy. W szczeg\u00f3lno\u015bci wymagana jest znajomo\u015b\u0107 takich zagadnie\u0144, jak: definicja agresji, przemocy i z\u0142o\u015bci, rodzaje i formy przemocy, fazy i cykle przemocy, destrukcyjne i konstruktywne sposoby radzenia sobie w sytuacji zagra\u017caj\u0105cej i trudnej emocjonalnie, poczucie w\u0142asnej warto\u015bci, asertywno\u015b\u0107, wychowanie i relacje z dzie\u0107mi, relacje partnerskie, fazy \u017cycia rodziny i kryzysy ma\u0142\u017ce\u0144skie, mity i stereotypy dotycz\u0105ce p\u0142ci, zwi\u0105zk\u00f3w i przemocy oraz wielu innych zagadnie\u0144. Kompleksowa wiedza z tych obszar\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niezb\u0119dna szczeg\u00f3lnie w pocz\u0105tkowej fazie pracy z osob\u0105 do\u015bwiadczaj\u0105c\u0105 przemocy, kiedy udzielana pokrzywdzonej osobie pomoc ma charakter informacyjny, edukacyjny i doradczy.<\/p>\n\n\n\n

Osoby nara\u017cone na wieloletnie do\u015bwiadczanie przemocy domowej maj\u0105 liczne deficyty dotycz\u0105ce podejmowania inicjatywy i aktywno\u015bci na wielu poziomach funkcjonowania spo\u0142ecznego. Ze wzgl\u0119du na do\u015bwiadczenie izolacji spo\u0142ecznej b\u0119d\u0105cej wynikiem dzia\u0142ania sprawcy, cz\u0119\u015bciowo lub ca\u0142kowicie wycofa\u0142y si\u0119 z kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych, ich relacje z innymi lud\u017ami uleg\u0142y os\u0142abieniu lub zerwaniu. Cz\u0119sto takie osoby s\u0105 s\u0142abe lub niepe\u0142nosprawne. Wiele z nich to ofiary wt\u00f3rnego zranienia wynikaj\u0105cego z nieudolno\u015bci niesienia pomocy polegaj\u0105cej np. na zbagatelizowaniu problemu lub nieudzieleniu nale\u017cnego wsparcia i zrozumienia albo obwinianiu za powsta\u0142\u0105 przemoc i obarczaniu odpowiedzialno\u015bci\u0105 za powsta\u0142e problemy.<\/p>\n\n\n\n

Wsparcie\npsychologiczne<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Do\u015bwiadczenie przemocy (np. pobicie, poni\u017canie, molestowanie seksualne, gwa\u0142t itp.) mo\u017ce prowadzi\u0107 do powstawania powa\u017cnych zaburze\u0144 utrudniaj\u0105cych codzienne funkcjonowanie, takich jak: stres pourazowy czy depresja, kt\u00f3re s\u0105 wynikiem do\u015bwiadczenia traumy i wykszta\u0142cenia specyficznych (negatywnych) schemat\u00f3w poznawczych dotycz\u0105cych postrzegania siebie i obrazu \u015bwiata. Mo\u017cliwe jest zapobiegni\u0119cie powstaniu pe\u0142nych jego objaw\u00f3w poprzez wczesn\u0105 interwencj\u0119 po zdarzeniu traumatycznym. Jak pokazuj\u0105 do\u015bwiadczenia praktyk\u00f3w, objawy stresu pourazowego znacznie cz\u0119\u015bciej i dotkliwiej do\u015bwiadczane s\u0105 przez osoby, wobec kt\u00f3rych podj\u0119to p\u00f3\u017an\u0105 interwencj\u0119 (po up\u0142ywie trzech lub wi\u0119cej miesi\u0119cy od momentu krytycznego zdarzenia).<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli objawy traumy utrzymuj\u0105 si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy okres,\nkonieczna jest specjalistyczna pomoc psychoterapeutyczna. Psychoterapia\n(indywidualna i grupowa) znajduje swoje zastosowanie na dalszych, bardziej\nzaawansowanych etapach pomagania osobom pokrzywdzonym, cz\u0119sto po wielu\nmiesi\u0105cach oddzia\u0142ywa\u0144 interwencyjnych, edukacyjnych i wsparcia. <\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce nie ka\u017cda osoba pokrzywdzona b\u0119dzie wymaga\u0142a terapii. Na przyk\u0142ad, gdy mimo do\u015bwiadczania przemocy u takiej osoby zdrowe mechanizmy przystosowawcze nie uleg\u0142y g\u0142\u0119bokiemu uszkodzeniu, a oddzia\u0142ywania podstawowe (interwencyjne, edukacyjne, i wsparcia) okazuj\u0105 si\u0119 wystarczaj\u0105ce dla pozytywnej zmiany my\u015blenia i dzia\u0142ania. Je\u015bli doznane traumy przybieraj\u0105 posta\u0107 chroniczn\u0105, terapia mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 niezb\u0119dna. W psychoterapii os\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105cych przemocy najlepsze zastosowanie ma podej\u015bcie integracyjne i eklektyczne, obejmuj\u0105ce podej\u015bcie humanistyczne i psychodynamiczne oraz poznawczo-behawioralne.<\/p>\n\n\n\n

Terapia skutk\u00f3w do\u015bwiadczanej przemocy polega na przepracowaniu doznanych traum i toksycznych relacji, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania utrwalonych schemat\u00f3w zachowa\u0144 aktywnych w ich \u017cyciu oraz nabywaniu i doskonaleniu nowych umiej\u0119tno\u015bci intra- i interpersonalnych, np. poprzez emocjonalne przetwarzanie traumatycznych do\u015bwiadcze\u0144. U\u017cyteczn\u0105 technik\u0105, dzi\u0119ki kt\u00f3rej jest to mo\u017cliwe, jest metoda przed\u0142u\u017conej ekspozycji prowadz\u0105ca do emocjonalnego przetworzenia bolesnych wspomnie\u0144, kt\u00f3re ujawniaj\u0105 si\u0119 pod postaci\u0105 nadmiernego pobudzenia, napr\u0119\u017cenia, dysocjacji i zaprzeczania, uczucia bezradno\u015bci, bezruchu i zamro\u017cenia oraz przymusu powtarzania dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re pierwotnie doprowadzi\u0142y do traumatyzuj\u0105cego wydarzenia.<\/p>\n\n\n\n

Niezwykle wa\u017cnym kierunkiem w pracy terapeutycznej z\nosobami do\u015bwiadczaj\u0105cymi przemocy wewn\u0105trzrodzinnej jest w\u0142a\u015bciwe\numiejscowienie odpowiedzialno\u015bci za powsta\u0142\u0105 przemoc i uwolnienie si\u0119 od\nprze\u017cywanego poczucia winy.<\/p>\n\n\n\n

W terapii problem\u00f3w wynikaj\u0105cych z doznanej przemocy zastosowanie maj\u0105 tak\u017ce techniki pracy z wykorzystaniem sztuki (drama), a tak\u017ce metody projekcyjne i wyobra\u017ceniowe, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 m.in. rysunki i wizualizacja. Metody te umo\u017cliwiaj\u0105 wyra\u017cenie w\u0142asnego do\u015bwiadczenia poprzez jaki\u015b rodzaj aktywno\u015bci tw\u00f3rczej, np. poprzez rysunek lub rze\u017ab\u0119. Wizualizacja jest prost\u0105 metod\u0105 s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 intencjonalnej zmianie stanu umys\u0142u. Pracami z zastosowaniem tej metody pozwala na przywr\u00f3cenie zdolno\u015bci do samo regeneracji i powrotu do dobrostanu zar\u00f3wno na poziomie cia\u0142a, jak i psychiki. Osoby po do\u015bwiadczeniu przemocy odkrywaj\u0105, \u017ce nadal s\u0105 zdolne do snucia plan\u00f3w i marze\u0144 oraz, \u017ce mo\u017cliwa jest ich ekspresja tw\u00f3rcza i bezpieczne odczuwanie w\u0142asnego cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Zaprezentowane formy pomocy psychologicznej udzielanej osobom doznaj\u0105cym przemocy w rodzinie maj\u0105 r\u00f3\u017cnorodny charakter. Jednak zmierzaj\u0105 one do realizacji tych samych podstawowych cel\u00f3w, tj. zapewnienia bezpiecze\u0144stwa, usprawnienia funkcjonowania spo\u0142ecznego i przywr\u00f3cenia dobrostanu psychofizycznego skrzywdzonych os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Praca ze\nwszystkimi osobami w systemie rodzinnym z przemoc\u0105 w tle<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Skuteczne prowadzenie oddzia\u0142ywa\u0144 zmierzaj\u0105cych do\nzniwelowania przemocy musi obejmowa\u0107 prac\u0119 ze wszystkimi osobami funkcjonuj\u0105cymi\nw rodzinie, w kt\u00f3rej ma ona miejsce. Wa\u017cnym elementem pracy jest prowadzenie\ndzia\u0142a\u0144 skierowanych do poszczeg\u00f3lnych os\u00f3b: ofiar i sprawc\u00f3w, doros\u0142ych i\ndzieci. Niemniej istotne jest tak\u017ce podejmowanie takich oddzia\u0142ywa\u0144, kt\u00f3re\nobejm\u0105 jednocze\u015bnie wszystkie osoby z systemu rodzinnego. Podstawowym zadaniem\nterapeuty rodzinnego jest okre\u015blenie stopnia gotowo\u015bci rodziny do wzi\u0119cia\nudzia\u0142u w leczeniu i przezwyci\u0119\u017cenia kryzysu. W tym celu bada on czynniki,\ntakie jak: natura traumatyzuj\u0105cego zdarzenia; spos\u00f3b definiowania tego\nzdarzenia przez rodzin\u0119; zasoby, jakie rodzina mo\u017ce uruchomi\u0107; wyst\u0119powanie i\nnarastanie czynnik\u00f3w stresuj\u0105cych, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do zdarzenia oraz\nskuteczno\u015b\u0107 jej minionych i aktualnych zdolno\u015bci do radzenia sobie z trudno\u015bciami.<\/p>\n\n\n\n

W przypadku przemocy w rodzinie zalecana jest praca z wszystkimi cz\u0142onkami rodziny nad indywidualnymi problemami wynikaj\u0105cymi z pe\u0142nienia roli sprawcy lub ofiary przemocy. Zg\u0142oszenie si\u0119 rodziny do udzia\u0142u we wsp\u00f3lnej terapii mo\u017ce stanowi\u0107 wst\u0119p dla tego rozwi\u0105zania. Praca specjalisty rodzinnego z problemem przemocy w systemie rodzinnym, zw\u0142aszcza w pocz\u0105tkowym etapie, powinna skupia\u0107 si\u0119 na realizacji podstawowego celu, jakim jest zapewnienie bezpiecze\u0144stwa wszystkich os\u00f3b w rodzinie i zatrzymanie przemocy. Dopiero, kiedy cel ten zostanie osi\u0105gni\u0119ty, mo\u017cliwe b\u0119dzie realizowanie innych, wsp\u00f3lnych i indywidualnych cel\u00f3w wszystkich os\u00f3b z systemu rodzinnego.<\/p>\n\n\n\n

Dodatkowe\nsposoby i formy oddzia\u0142ywa\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W\u015br\u00f3d wa\u017cnych dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do przeciwdzia\u0142ania problemowi przemocy w rodzinie na pewno trzeba wymieni\u0107 kampanie spo\u0142eczne zmierzaj\u0105ce do zwi\u0119kszania \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej na temat tego problemu. Informacje, spoty i filmy rozpowszechniane przy u\u017cyciu \u015brodk\u00f3w masowego przekazu s\u0105 sposobem motywowania os\u00f3b dotkni\u0119tych przemoc\u0105 do prze\u0142amywania milczenia i szukania pomocy dla siebie i rodziny, a tak\u017ce uwra\u017cliwiania \u00a0i motywowania innych do reagowania na przemoc.<\/p>\n\n\n\n

Niezmiernie wa\u017cnym dzia\u0142aniem w tym zakresie jest tak\u017ce prowadzenie stacjonarnych telefonicznych i internetowych punkt\u00f3w konsultacyjno-informacyjnych dla os\u00f3b z rodzin z problemem przemocy. W ramach dzia\u0142alno\u015bci takich punkt\u00f3w osoby z nich korzystaj\u0105ce mog\u0105 uzyska\u0107 informacje na temat dost\u0119pnych form pomocy dostosowanych do do\u015bwiadczanych przez siebie problem\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Do takich form nale\u017cy pomoc psychologiczna o charakterze indywidualnym i grupowym, a tak\u017ce pomoc medyczna, prawna, socjalna czy finansowa adresowana do os\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105cych przemocy. W\u015br\u00f3d grupowych form pomocy dost\u0119pne s\u0105 grupy wsparcia, terapia grupowa, treningi asertywno\u015bci i wzmacniania poczucia w\u0142asnej warto\u015bci, a tak\u017ce treningi relaksacji czy zaj\u0119cia z samoobrony dla kobiet. Dla pozytywnego kszta\u0142towania dobrych relacji w systemie rodzinnym z problemem przemocy, w kt\u00f3rym obecne\u00a0 s\u0105 dzieci, zalecany jest tak\u017ce udzia\u0142 rodzic\u00f3w w r\u00f3\u017cnych formach oddzia\u0142ywa\u0144 zmierzaj\u0105cych do podnoszenia kompetencji wychowawczych i eliminowania przemocy wobec dzieci.<\/p>\n\n\n\n

Nale\u017cy przy tym zaznaczy\u0107, \u017ce zgodnie z liter\u0105 prawa,\ndla zapewnienia bezpiecze\u0144stwa osobom pokrzywdzonym, wszelkie oddzia\u0142ywania\nwobec os\u00f3b stosuj\u0105cych przemoc musz\u0105 odbywa\u0107 si\u0119 w innym miejscu ni\u017c te, kt\u00f3re\nadresowane s\u0105 do os\u00f3b pokrzywdzonych przest\u0119pstwem przemocy.<\/p>\n\n\n\n

Jak wynika z powy\u017cszego opisu, aby dzia\u0142ania\nzmierzaj\u0105ce do realizacji nadrz\u0119dnego celu, jakim jest przeciwdzia\u0142anie\nprzemocy w rodzinie, by\u0142y skuteczne, a ich efekty trwa\u0142e, opr\u00f3cz pomocy\nskierowanej do os\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105cych przemocy, powinny tak\u017ce obejmowa\u0107\noddzia\u0142ywania adresowane do os\u00f3b, kt\u00f3re j\u0105 stosuj\u0105, przy czym wa\u017cne jest tak\u017ce\nprowadzenie dzia\u0142a\u0144 edukacyjnych i profilaktycznych w tym zakresie oraz\nuwzgl\u0119dnianie w tych oddzia\u0142ywaniach zar\u00f3wno os\u00f3b doros\u0142ych, jak i dzieci.<\/p>\n\n\n\n

_________________________<\/p>\n\n\n\n

Wioletta\nKlimczak<\/strong> \u2013\npsycholo\u017cka, dyrektorka programowa kierunku psychologia, Dolno\u015bl\u0105ska Szko\u0142a\nWy\u017csza, prezeska Stowarzyszenia Psychoedukacji i Terapii \u201eEvolutio\u201d, Wroc\u0142aw.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: https:\/\/www.niebieskalinia.pl\/pismo\/wydania\/dostepne-artykuly\/<\/em><\/p>\n\n\n\n

Prezentowany tekst stanowi fragment ksi\u0105\u017cki autorstwa\nWioletty Klimczak, Agnieszki Lewickiej-Zelent i Ewy Trojanowskiej, pt. \u201ePrzemoc\nwobec kobiet z wy\u017cszym wykszta\u0142ceniem. Indywidualne studium przypadku\u201d,\nwydanej przez Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Sk\u0142odowskiej w\n2020 roku. Publikacja zosta\u0142a obj\u0119ta patronatem przez Og\u00f3lnopolskie\nPogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie \u201eNiebieska Linia\u201d IPZ.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

PROFILAKTYKA Kompleksowa pomoc rodzinie z problemem przemocy Wioletta Klimczak Aby efekty dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do przeciwdzia\u0142ania przemocy w rodzinie by\u0142y skuteczne i trwa\u0142e, opr\u00f3cz pomocy skierowanej do os\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105cych przemocy, powinny tak\u017ce obejmowa\u0107 oddzia\u0142ywania adresowane do os\u00f3b, kt\u00f3re j\u0105 stosuj\u0105 oraz dzia\u0142ania edukacyjne i profilaktyczne w tym obszarze, skierowane zar\u00f3wno do os\u00f3b doros\u0142ych, jak i dzieci. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1153","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1153","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1153"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1153\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1155,"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1153\/revisions\/1155"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1153"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1153"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.gopsolesno.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1153"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}